Zin beleven

De goedbedoelde boodschap 'maak je geen zorgen meer, want nu wordt je verzorgd' is nefast omdat het net deze “zorgen” zijn die de mens betrekt op de realiteit, op de toekomst en het verleden. Want zich zorgen maken, dat doen mensen als ze met de toekomst bezig zijn. Zorg zonder 'zinbeleving' is mensen opsluiten in een zorgeloos en onnatuurlijk bestaan: het is een bestaan van machteloosheid en hulpeloosheid waardoor depressie en zinloosheid snel om de hoek komt.

Als wij het leven van een hoogbejaard iemand bekijken dan merken we dat in heel wat gevallen de zorg in zijn dubbele betekenis van “zorgen voor anderen” en “zorgen voor de anderen" dikwijls is weggevallen evenals de bijhorende zingeving. Daarbij is er de confrontatie met allerhande zinvragen die eigen zijn aan hun levensfase: afscheid nemen van geliefden, verminderde lichamelijke en cognitieve mogelijkheden, verlieservaringen, uitzicht op de dood. Gevoelens van nutteloosheid, depressie, vereenzaming dreigen bij een gebrek aan dergelijke zinervaring.  Ouderen hebben nochtans ook behoefte om nuttig te zijn en een bijdrage te kunnen leveren. Dit geldt ook voor personen met dementie. Onze woon- en zorgcentra hebben daarom  in het RESPECT zorgkader het element van "zin beleven" expliciet ingeschreven. Eén en ander trachten wij te realiseren door eenvoudige maar doeltreffende  activiteiten: 'Club: prettig herinneren', 'samen koken', 'praatgroep: het serieuze leven'pastorale zingeving,  ...Op deze wijze worden aan de bewoners mogelijkheden geboden om hun gevoel van waardigheid te behouden. Hier worden enkele activiteiten kort voorgesteld:

 Prettig herinneren

Ouderen hebben een natuurlijke behoefte om te praten over vroeger. Het delen van ons levensverhaal laat ons toe om de balans van het leven op te maken: hoe hebben we geleefd? Wat hebben we gepresteerd, wat heeft ons gevormd..Praten over het verleden is daarenboven een gezellige en ontspannende bezigheid.De mogelijke gespreksonderwerpen voor de club 'prettig herinneren' zijn veelvuldig: de eetgewoonten, de keuken,  de school, het  werk, de jeugdige leeftijd (het eerste lief, den troep), het huwelijk en de kinderen, het wonen (koude slaapkamers, 's nachts op de pot gaan, ..) herinneringen aan de  tradities van de vorige generaties (de jaarlijkse grote poets, de wasdag op zaterdag in een teil, de zondagsrust en de zondagsplicht), de spaarzaamheid en zuinigheid van een generatie  die een wereldoorlog meemaakte, de man als kostwinner en de vrouw aan de haard als moeder, ... Aan de hand van fotomateriaal, oude spullen, een videorapportage, een krantenknipsel wordt het gesprek aangezwengeld. 

Wij koken niet zomaar 


 In onze voorzieningen organiseren wij geen kunstmatig vrijetijdsaanbod maar beroepen wij ons op de vroegere leefgewoonten. Dit gebeurt zowel in de clubs en verengingen als in de huiselijke activiteiten.  De huiselijke activiteiten bouwen voort op het verlangen van elkeen naar zin en zinvolheid.

Elke (bewuste) mens wil zich inschakelen in een sociaal geheel waar men zijn bijdrage aan verricht.  Vanuit deze achtergrond organiseren wij minimaal éénmaal per week (per woonafdeling) een KLASSIEK ONTBIJT met spek en eieren waar een aantal bewoners aan kunnen deelnemen.  Genieten ligt in de eenvoud van de dingen.De aspecten 'samen- doen' en 'zin' krijgen bijzondere aandacht.  Er wordt getracht onze bewoners een taak te geven in de voorbereiding en het klaarmaken van het ontbijt. Het ontbijt is vanzelfsprekend ook  een sociaal gebeuren. Daarom opteren wij voor een kleine groep van deelnemers. Onderling contact moet immers mogelijk blijven.

Het aansluiten bij de gewoonten van vroeger gebeurt ook in de KOOKACTIVITEITEN die worden georganiseerd. Het merendeel van onze bewoners zijn vrouwen die jarenlang zorg hebben gedragen voor hun gezin. De bereiding van een lekkere warme maaltijd was een dagelijkse taak. In de kookactiviteit worden deze talenten aangesproken. Er wordt een eenvoudige maaltijd of een deel van een maaltijd klaargemaakt waar onze bewoners aan kunnen deelnemen.  Niet het resultaat op zich maar het kunnen participeren aan een  zinvolle taak is belangrijk. 

Ook voor onze bewoners met dementie
Het aansluiten bij de oude gewoonten is mogelijk nog meer van belang voor onze dementerende bewoners. Een kookactiviteit wordt daarom regelmatig aangeboden en wel omwille van het herkenbare karakter. Er moet niets nieuws geleerd worden maar we kunnen aansluiten bij de oude geheugensporen die nog lange tijd in het dementieproces min of meer beschikbaar zijn.  Voor een aantal bewoners zal een actieve deelname niet langer mogelijk zijn. Wat op het eerste zicht een louter passief gebeuren blijkt is dit niet altijd.  Personen met dementie die in zichzelf verzonken lijken kunnen met gerichte (geur)prikkels bereikt worden.  Verse groenten die staan te koken, een ajuin die wordt versneden, een wafel die wordt gebakken: het zijn eenvoudige activiteiten die mits enige aansporing dementerenden tot actie aanzet.

Kortom, het koken en tafelen'  is een weloverwogen optie om hoogbejaarde (dementerende) bewoners actief of passief aan te spreken op hun mogelijkheden.  Eerder dan een aantal kunstmatige animatieactiviteiten te organiseren sluiten wij aan bij het 'gekende en vertrouwde'.

Wij koken en tafelen dus niet zomaar !!!

In het boek wordt stilgestaan bij:
- De eindigheid van ons handelen
- Zorgconservering
- ...

 


 

 

 


 

 
Zorgpartner bij assistentiewoningen in Riemst en Stevoort 
  Lees meer