Overzicht van alle diensten en voorzieningen in het kader van de Limburgse ouderenzorg 

Deze pagina geeft een overzicht van de bestaande diensten en voorzieningen die begeleiding en/of zorg geven aan ouderen, thuis of in een instelling.  Enkele decennia geleden beperkte het zorgaanbod voor ouderen (en hun familieleden) zich vrijwel tot een "rusthuis" en "de thuiszorg". Vandaag mogen wij gelukkig spreken van een waaier van voorzieningen waarbij het woon- en zorgcentrum (rusthuis- RVT) slechts een (laatste) schakel is. Daarnaast bestaan een reeks van tussenvoorzieningen die het mogelijk maken dat ouderen zolang mogelijk thuis verblijven.

  We hebben een onderscheid gemaakt tussen:
• Informatieverstrekkende of adviserende diensten
• Thuiszorgondersteunende diensten
• Intramurale voorzieningen
• Ziekenhuisdiensten


Gelet op de veelvuldige wijzigingen worden hier geen adresgegevens weergegeven. Voor informatie dienaangaande kan u terecht bij uw plaatselijk OCMW/sociaal huis of uw mutualiteit. Het internet biedt natuurlijk ook een schat aan informatie.

1. Informatieverstrekkende of adviserende dienstverlening

Het betreft hier diensten die informatie verstrekken over de bestaande diensten en voorzieningen waarop u beroep kan doen of die u met raad en daad bijstaan in de moeilijke opdracht van een opslorpende thuiszorg. We vergeten hier natuurlijk niet de huisarts te vermelden die de vertrouwenspersoon bij uitstek is.

1.1. Centrum Algemeen Welzijnswerk (C.A.W.)
Algemeen Welzijnswerk is de sociale dienstverlening die ter beschikking staat van alle personen van wie de welzijnskansen bedreigd of verminderd worden ten gevolge van persoonlijke, relationele, gezins- of maatschappelijke factoren. Er zijn drie types:
1.1.1. Centrum voor tele-onthaal
Dit centrum richt zich op algemene, persoonlijke, relationele en maatschappelijke problemen via een permanente telefonische bereikbaarheid. Op het gekende telefoonnummer 106 krijgt iedereen gehoor: 24 uur op 24, het hele jaar door. Deskundige vrijwilligers luisteren naar uw verhaal en zoeken mee naar inzichten en uitwegen. Bellen naar tele-onthaal gebeurt volledig anoniem.
1.1.2. Centrum voor algemeen welzijnswerk in het kader van de ziekenfondsen
Dit zijn centra die wegens hun organisatie of werking tot een landsbond of een ziekenfonds behoren.  Het is hun taak hulp- en dienstverlening te bieden aan alle personen met bijzondere aandacht ouderdom, ziekte of handicap.

1.2. Dienst Maatschappelijk Werk van het plaatselijk OCMW
Het "Openbaar Centrum voor maatschappelijk welzijn (sociaal huis)" heeft de ruimste opdrachten naar maatschappelijke welzijnsbevordering. Deze dienst beschikt doorgaans over een goed overzicht van het bestaande hulpverleningsaanbod.  U neemt hiervoor best contact op met het plaatselijk OCMW van uw gemeente.

1.3. Centrum Geestelijke Gezondheidszorg
Deze centra hebben een professioneel aanbod op het vlak van het herstel van het psychisch evenwicht of het draaglijk maken van de psychische stoornissen voor patiënten en hun leefomgeving.

1.4. Expertisecentrum dementie
Zie verder op deze website - zie ook www.dementie.be

1.5. Alzheimer liga Vlaanderen
De Vlaamse Alzheimer liga stelt zich tot doel onder mee het oprichten van familiegroepen waarin men informatie, ervaringen en onderlinge steun kan uitwisselen. Daarnaast onderneemt zij sociale initatieven ter preventie, en stimuleren zij behandeling en begeiding. De liga heeft ook een opdracht naar publieke bewustwording en informatieverstrekking omtrent de ziekte van Alzheimer (meest voorkomende vorm van dementie).

1.6. Ondersteuning mantelzorgers
1.6.1. vzw Werkgroep Thuisverzorgers
De vzw Werkgroep Thuisverzorgers verenigt personen en gezinnen in Vlaanderen die in het thuismilieu zorg dragen voor een langdurig zieke, een zorgbehoevende oudere of een persoon met een handicap. De Werkgroep werkt met regionale contactpersonen, die allen zelf in een thuiszorgsituatie staan of gestaan hebben. De werkgroep verdedigt de belangen van de families op alle beleidsniveaus. U kunt bij hen terecht met uw verhaal, voor informatie, raad of hulp, met uw inzet.
1.6.2. vzw Ziekenzorg van de Christelijke mutualiteiten
1.6.3. vzw Ons Zorgnetwerk
1.6.4. vzw Steunpunt Thuiszorg

                                                      

2. Thuiszorg ondersteunende diensten

Grosso modo 95 % van de bejaarden verblijft niet in een residentiële ouderenvoorziening.  Zij wonen in hun vertrouwde omgeving en vaak doen zij daarbij een beroep op de mantelzorg of de thuiszorg.

De mantelzorg is belangrijk in Vlaanderen.  Een van de belangrijkste taken van de mantelzorg is het ondersteunen van het huishoudelijk werk en het toezicht houden.  Ouderen ontvangen het liefst hulp van hun familieleden en van hun kinderen in het bijzonder.  Men kan hier spreken van een hiërarchie van hulpverlening.  Bij het ontbreken van familiale hulp wendt men zich nog liever tot de informele hulp van vrienden of buren en pas daarna tot de formele organisaties.

Thuiszorg is slechts vol te houden indien er een beroep kan worden gedaan op een thuisverzorger.  Dit is meestal een centrale figuur die op vrijwillige basis en onbezoldigd de eindverantwoordelijkheid voor de zorg op zich neemt. Hierrond ontwikkelt zich meestal een losser netwer van mantelverzorgers die een beperkte tijd of specifieke deeltaken, voornamelijk gezelschapsfunctie, een deel van de thuiszorg op zich nemen. Twee op drie mantelverzorgers zijn vrouwen.  In de helft van de gevallen is het de partner, in een vierde is het de dochter.  Belangrijk is dat 40 % van de mantelverzorgers zelf een oudere is en in 20 % zelfs een hoogbejaarde.

De 'thuiszorgondersteunende diensten' betekenen een belangrijke ondersteuning van de mantelzorgers.

2.1. Gezinszorg (gezins- en bejaardenhulp)
De "Dienst voor Gezinszorg" biedt persoonsverzorging, maar ook huishoudelijke hulp (koken en voorbereiden van maaltijden, was en strijk, verstellen, boodschappen doen, dagelijks en wekelijks onderhoud van de woning), algemene ondersteuning en aangepaste begeleiding (toilet, haartooi, hand- en voetverzorging, toepassing van de doktersvoorschriften, hulp bij bewegingstherapie, begeleiden bij bezoek aan dokter, ziekenhuis, bereiden van aangepaste voeding).

2.2. Maaltijdbedeling aan huis
Contactgegevens: plaatselijke OCMW, erkende diensten voor gezinszorg, dienstencentra.

2.3. Thuisverpleging
De thuisverpleging wordt aangeboden door:
• een zelfstandig verpleegkundige die alleen of gegroepeerd aan thuisverpleging doet
• een verpleegkundige van een dienst voor thuisverpleging (vb. Het Wit-Gele Kruis)
• Een verpleegkundige van een dienst voor thuiszorg bv. Bond Moysin, Solidariteit

2.4. Dienst voor oppashulp
De bejaardenoppas is in de eerste plaats een vrijwilligerswerking die thuisoppas bij zorgbehoevende ouderen en zieken organiseert. Onder "oppassen" moet het volgende verstaan worden : een praatje maken, voorlezen, helpen bij het eten, hulp bij verplaatsingen, bij het naar het toilet gaan, een wandeling maken, beperkte toediening van medicatie...Bejaardenoppas heeft dus zeker niet de bedoeling zich in de plaats te stellen van de professionele organisaties of diensten. De vrijwilliger is in de eerste plaats "zorgzame aanwezige". Door de tussenkomst van dergelijke voorziening wordt de oudere in staat gesteld langer in zijn vertrouwde leefomgeving te verblijven. Kinderen die hun ouders in de eigen woning opgenomen hebben kunnen dankzij de oppas ook gemakkelijker het huis verlaten voor boodschappen, ontspanning of sociale contacten. Dat maakt de opdracht van de mantelzorg een heel stuk draaglijker.De oppasdiensten kunnen worden georganiseerd vanuit organisaties die zich zowel professioneel als via vrijwilligers inzetten voor ouderen, gehandicapten en zieken.

2.5. Dagverzorging
Na het ontslag uit het ziekenhuis (zeker wanneer de bejaarde zich nog niet helemaal fit voelt of angst heeft om alleen te blijven) of bij overbelasting van de mantelzorg kan dagverzorging een oplossing bieden.  Gedurende één of meerdere dagen in de week wordt de bejaarde overdag opgevangen in een apart gedeelte van het rust- en verzorgingstehuis.  De bejaarde kan genieten van de diensten die het rusthuis aanbiedt : hygiënische en verpleegkundige hulp- en dienstverlening, het aanbieden van activering, ondersteuning en revalidatie, het organiseren van animatie en creatieve ontspanning ... De meeste dagzorgcentra beschikken over eigen en aangepast vervoer zodat de oudere thuis kan worden opgehaald en teruggebracht.

U vindt de adressen terug op de website van de provinciale dienst voor ouderen:
www.limburg.be/dienstouderen/ (klikken op info & documentatie, dan op adresboek en vervolgens op dagverzorgingscentra).

2.6. Geriatrisch dagbehandeling of dagtherapie
Is meestal verbonden aan de geriatrische of psychiatrische afdeling van een ziekenhuis. De oudere komt één of meerdere dagen per week voor behandeling en is 's avonds en in het weekend thuis. De behandeling beoogt vooral een functionele verbetering van de fysische en psychische toestand van de oudere door toepassing van een verscheidenheid aan therapieën: ergotherapie, kinesitherapie, fysiotherapie, logopedie, functionele revalidatie, psychologische steun, gesprek met de maatschappelijk assistente... Personen die lijden aan beginnende dementie kunnen hier nog terecht. In een latere fase kan men naar een dagverzorgingscentrum verwijzen.

2.7. Nachtopvang
Nachtopvang is een service die door bepaalde woon- en zorgcentra/rusthuizen aangeboden wordt. Overdag verblijft men in het thuismilieu. Doorgaans bieden rusthuizen die kortverblijf aanbieden ook nachtopvang aan.

2.8. Dienstencentra
Een lokaal dienstencentrum moet instaan voor informatieve, vormende en recreatieve activiteiten en moet ook hygiënische zorg aanbieden. Bovendien moet het centrum hulp aanbieden in de vorm van bijvoorbeeld warme maaltijden, boodschappenhulp, hulp bij verplaatsingen.Het lokaal dienstencentrum beschikt meestal over een gezellige ontmoetingsplaats met recreatie.

Er zijn ook regionale dienstencentra die werken voor een grotere regio. De regionale dienstencentra bieden ook thuiszorgondersteunende activiteiten aan: alarmtoestellen, alarmcentrale, hulpmiddelen, advies woningaanpassingen en technologie, ergotherapie.

2.10. Boodschappendienst en/of Mindermobielencentrale
In sommige gemeenten wordt boodschappendiensten georganiseerd voor weinig mobiele bejaarden. De mindermobielencentrale van het OCMW biedt een oplossing voor de verplaatsingsproblemen van de bejaarde. Het vervoer gebeurt door vrijwilligers tegen betaling van een gedeelte van de kosten.Hiervoor neemt u best contact op met uw plaatselijk OCMW

2.11. Uitleendienst
De uitleendiensten beschikken over een ruim assortiment van hulpmiddelen die handig of onmisbaar zijn bij de verzorging van afhankelijke bejaarden (rolstoel, wandelstok, looprek, ...). U vindt uitleendiensten bij mutualiteiten, thuiszorgdiensten, apothekers en de thuiszorgwinkel.

2.12. Personenalarmsystemen
Deze toestellen worden door het plaatselijke O.C.M.W. of het ziekenfonds gepromoot. Het systeem doet een beroep op het natuurlijke sociale weefsel rond de oudere : familie, buren. Het bevordert in belangrijke mate de zelfstandigheid van de alleenwonende oudere. Het verhoogt niet alleen het veiligheidsgevoel, het biedt ook bijna 100 % de garantie van een respons indien de senior zich in een noodsituatie zou bevinden. Daarbij komt dat het systeem relatief goedkoop is, zowel in aankoop als in huur. Hiervoor neemt u best contact op met uw plaatselijk OCMW.

2.13. Palliatieve Zorg
Het doel van palliatieve zorg is leven toe te voegen aan de dagen eerder dan dagen toe te voegen aan het leven. Vanuit deze basishouding kunnen we palliatieve zorg dan ook definiëren als het geheel van de actieve totaalzorg voor patiënten waarvan de ziekte niet langer op curatieve therapieën reageert en voor wie controle van pijn en andere symptomen, alsook psychologische, morele, familiale en sociale ondersteuning van essentieel belang zijn. Palliatieve zorg beoogt niet langer het genezen van de patiënt, maar wel het garanderen van een optimale levenskwaliteit aan hem en zijn naastbestaanden.

Palliatieve zorg is een totaalconcept van verzorging en begeleiding waarbij :
• sterven als een normaal levensproces wordt beschouwd
• de behandeling niet gericht is op het verlengen of het verkorten van het leven
• pijn en andere symptomen onder controle worden gehouden
• psychologische en spirituele aspecten in de verzorging zijn geïntegreerd
• de patiënt wordt bijgestaan met het oog op een maximale autonomie
• de naastbestaanden in de terminale fase en het rouwproces worden begeleid.  Palliatieve zorgen worden in ons land op verschillende manier aangereikt:
• Netwerk Palliatieve Zorg Limburg <011/81.94.71>

3. Residentiële verblijfs-/woonvormen

3.1. Serviceflats en woningcomplexen met dienstverlening
U vindt de adressen terug op de website van de provinciale dienst voor ouderen:
www.limburg.be/dienstouderen/ (klikken op info & documentatie, dan op adresboek en vervolgens op serviceflats).

3.2. Woon- en zorgcentra en rust- en verzorgingstehuizen
U vindt de adressen terug op de website van de provinciale dienst voor ouderen:
www.limburg.be/dienstouderen/ (klikken op info & documentatie, dan op adresboek en vervolgens op rusthuizen en RVT's).

4. Ziekenhuisdiensten

4.1. Geheugencentrum
Een aantal ziekenhuizen beschikken over een geheugen-diagnosecentrum. Het is een geheel van specialisaties binnen het ziekenhuis waar u terecht kunt voor het op punt stellen (of uitsluiten) van de diagnose 'dementie'. Dit kan zowel ambulant als via een korte opname.

4.2. Afdeling Geriatrie
Is een afdeling binnen het algemeen ziekenhuis waar men gespecialiseerd is in ouderdomsproblemen.

4.3. Gerontopsychiatrisch (dag)centrum
Dit is een opnameafdeling in een psychiatrisch ziekenhuis voor bejaarden met gedrags- en of stemmingsstoornissen al dan niet gecombineerd met cognitieve stoornissen. Op een afdeling gerontopsychiatrie staat men in voor observatie, diagnosestelling en behandeling op medisch, paramedisch en verpleegkundig gebied. Men richt zich vooral op de uitbouw en versterking van de nog aanwezige mogelijkheden, het stimuleren van de zelfredzaamheid en een nuttige en zinvolle tijdsbesteding.  Naast de mogelijkheid van hospitalisatie biedt men ook dagbehandeling aan. De duur van de dagbehandeling wordt individueel bepaald en varieert van enkele uren tot maximum een paar dagen per week. Dementerende personen kunnen tijdelijk terecht, bijvoorbeeld in een crisissituatie doch worden binnen een bepaalde tijd elders georiënteerd.

 

 
Zorgpartner bij assistentiewoningen in Riemst en Stevoort 
  Lees meer